Δευτέρα 10 Ιουνίου 2013

Από τι πέθανε ο Μέγας Αλέξανδρος



Θύμα τυφοειδούς πυρετού έπεσε ο Μέγας Αλέξανδρος, λένε αμερικανοί επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ. Σύμφωνα με άρθρο τους που δημοσιεύεται στο τεύχος της 11ης Ιουνίου της επιστημονικής επιθεώρησης «New England Journal of Medicine», στο συμπέρασμα αυτό κατέληξαν μελετώντας τα ιστορικά στοιχεία τα οποία αναφέρονται στα συμπτώματα της ασθένειας του μακεδόνα βασιλιά.

Ολα άρχισαν σαν ένα είδος συνήθους άσκησης για τους γιατρούς του Ιατρικού Κέντρου του Πανεπιστημίου κατά τη διάρκεια της οποίας μια δύσκολη υπόθεση παρουσιάζεται και οι γιατροί συζητούν ποια θα ήταν η πιθανή διάγνωση και πώς θα αντιμετωπιζόταν η ασθένεια. Η δύσκολη υπόθεση που επιλέχθηκε για μία από αυτές τις ασκήσεις ήταν επίσης μια πολύ παλιά υπόθεση: από αρχαία κείμενα τα οποία περιέγραφαν τα συμπτώματα της ασθένειας του Μεγάλου Αλεξάνδρου καθώς και το τι συνέβη μετά τον θάνατό του έπρεπε οι γιατροί να διαγνώσουν την ασθένεια που του στοίχισε τη ζωή.

Ως σήμερα οι ιστορικοί απέδιδαν τον θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου σε ελονοσία. Κάποιοι άλλοι είχαν αναφερθεί και σε δηλητηρίαση αλλά η πιθανότητα αυτή είναι βασισμένη στους λαϊκούς μύθους που θέλουν τον βασιλιά να πέφτει θύμα σκευωρίας παρά σε ιστορικά δεδομένα. Οι γιατροί του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ όμως, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα στοιχεία, διέγνωσαν τυφοειδή πυρετό. Με άλλα λόγια, ο εχθρός που σκότωσε τον Μέγα Αλέξανδρο δεν ήταν παρά ένας μικροσκοπικός οργανισμός, η Salmonella typhi, ο οποίος μεταδίδεται μέσω μολυσμένων υδάτων και όταν οι συνθήκες υγιεινής δεν είναι καλές.

Δύο ήταν τα βασικά δεδομένα που οδήγησαν τους αμερικανούς γιατρούς στη διάγνωσή τους. Εκτός από συμπτώματα κλασικά για μια σειρά μολυσματικών ασθενειών, όπως ρίγη, εφίδρωση, κατάπτωση και υψηλό πυρετό, ο Μέγας Αλέξανδρος υπέφερε και από έντονο κοιλιακό πόνο, τόσο έντονο που τον έκανε να κλαίει. Επίσης, σύμφωνα πάντοτε με ιστορικά στοιχεία, το πτώμα του μακεδόνα βασιλιά δεν άρχισε να σήπεται παρά αρκετές μέρες μετά τον θάνατό του!

Παρά το γεγονός ότι πολύ λίγες είναι οι σημερινές περιπτώσεις όπου ο τυφοειδής πυρετός αφήνεται να εξελιχθεί χωρίς καμία θεραπευτική αγωγή και έτσι οι γιατροί δεν μπορούν να γνωρίζουν καλά την εξέλιξη της ασθένειας, είναι γνωστό από παλαιότερα συγγράμματα πως, όταν ο τυφοειδής πυρετός δεν αντιμετωπισθεί νωρίς, οδηγεί σε διάτρηση των εντέρων, πράγμα στο οποίο αποδόθηκε ο έντονος κοιλιακός πόνος.

Το δεύτερο και μάλλον περίεργο δεδομένο, την «απροθυμία» του πτώματος του Μεγάλου Αλεξάνδρου να ακολουθήσει την πορεία της σήψης, οι ιστορικοί το αντιμετώπισαν πάντοτε με δυσπιστία και προτιμούσαν να το θεωρούν υπερβολή που προέκυψε από τη θέληση των ανθρώπων να αποδώσουν υπεράνθρωπες ικανότητες στον βασιλιά. Οι αμερικανοί γιατροί όμως έχουν άλλη γνώμη: οι ιστορικές περιγραφές είναι ακριβείς και αναφέρονται σε μία από τις επιπλοκές του τυφοειδούς πυρετού η οποία συνίσταται σε μια σταδιακή παράλυση. Αρχίζοντας από τα κάτω άκρα, η παράλυση αυτή συνεχίζει να καταλαμβάνει ολόκληρο το σώμα και τελικά προκαλεί μείωση της αναπνοής. Η εντύπωση που έχει κανείς είναι ότι ο ασθενής έχει πεθάνει ενώ στην πραγματικότητα ο ασθενής βρίσκεται ένα στάδιο πριν από τον θάνατο, πράγμα που μπορεί να διαρκέσει μερικές ημέρες. Με άλλα λόγια, ο Μέγας Αλέξανδρος πέθανε αργότερα από την ημέρα που θεωρήθηκε ημέρα του θανάτου του αλλά η εκτεταμένη παράλυση και η μειωμένη ικανότητα αναπνοής του τον έκαναν να φαίνεται νεκρός.

Το αν οι αμερικανοί γιατροί έχουν κάνει σωστή διάγνωση είναι δύσκολο, ελλείψει πτώματος, να το μάθουμε. Ετσι κι αλλιώς, η πρόθεσή τους ήταν να διδαχθούν από μια δύσκολη περίπτωση. Ωστόσο, κατέληξαν σε μια διάγνωση που εξηγεί την προέλευση όλων των συμπτωμάτων... 
 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ
Ορισμένα αναρτώμενα από το διαδίκτυο κείμενα ή εικόνες (με σχετική σημείωση της πηγής), θεωρούμε ότι είναι δημόσια. Αν υπάρχουν δικαιώματα συγγραφέων, παρακαλούμε ενημερώστε μας για να τα αφαιρέσουμε. Επίσης σημειώνεται ότι οι απόψεις του ιστολόγιου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου. Για τα άρθρα που δημοσιεύονται εδώ, ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρουμε καθώς απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών τους και δεν δεσμεύουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο το ιστολόγιο.

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.