Πέμπτη, 30 Ιουλίου 2015

Η γέννηση του «μη Δυτικού κέντρου της Ευρασίας»

Η Σύνοδος Κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO) που ολοκληρώθηκε, εγκαινίασε ένα νέο στάδιο στην ιστορία του οργανισμού, δήλωσε ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν. Οι αναλυτές, σε γενικές γραμμές, δεν διαφωνούν μ' αυτό, ωστόσο συνιστούν αναμονή ώστε να φανεί στην πράξη ποιο θα είναι το έργο του ανανεωμένου Οργανισμού.

Οι αναλυτές υποστηρίζουν ομόφωνα ότι το σημαντικότερο αποτέλεσμα της Συνόδου Κορυφής του SCO, είναι η έναρξη της διαδικασίας εισδοχής στον οργανισμό της Ινδίας και του Πακιστάν, καθώς είναι κάτι που συμβαίνει για πρώτη φορά στη 14χρονη ιστορία του SCO. Όπως επεσήμανε σε συνέντευξή του στην RBTH ο Λεονίντ Γκούσεφ, αρχαιότερος επιστημονικός συνεργάτης του Κέντρου μελετών Ανατολικής Ασίας και SCO του Κρατικού Πανεπιστημίου Διεθνών Σχέσεων της Μόσχας, προσθέτοντας το τεράστιο δημογραφικό και οικονομικό τους δυναμικό, η Ινδία και το Πακιστάν προσδίδουν στον Οργανισμό νέες δυνατότητες.

Το γεγονός αυτό καθιστά τον SCO ακόμη πιο ισχυρό παγκόσμιο παίκτη, ο οποίος γίνεται «ο δεύτερος, και ένας μη Δυτικός πόλος της Ευρασίας», όπως χαρακτήρισε αυτή την αλλαγή ο επικεφαλής του Κέντρου, Αλεξάντρ Λουκίν, στην ομιλία του τη Λέσχη Βαλντάι. Σημαντικό είναι επίσης και το γεγονός ότι και οι δυο χώρες διαθέτουν πυρηνικά όπλα, κάτι που προσθέτει ακόμη περισσότερο βάρος στην ένωση. Όπως δήλωσε στην RBTH ο Βατανιάρ Γιάγκια, επικεφαλής της έδρας παγκόσμιας πολιτικής της σχολής διεθνών σχέσεων του Κρατικού Πανεπιστημίου Αγίας Πετρούπολης, «η ένταξη του Δελχί και του Ισλαμαμπάντ στον SCO έχει σημαντική γεωπολιτική σημασία, επειδή δημιουργεί μια ιδιότυπη σύνδεση ανάμεσα στην Κεντρική, Ανατολική και Νότια Ασία, ενώνοντας κατά μια έννοια αυτές τις περιοχές».

Η αλλαγή στάσης της Μόσχας

Όπως επισημαίνει ο Γκούσεφ, ο SCO θα καταστεί επίσης μια πλατφόρμα για τις συνομιλίες μεταξύ του Δελχί και του Ισλαμαμπάντ (τις σχέσεις των οποίων αμαυρώνει το πρόβλημα των διαφιλονικούμενων εδαφών στην παραμεθόριο περιοχή Κασμίρ), γεγονός που μπορεί να έχει θετικό αντίκτυπο για την ασφάλεια στην περιοχή. Παράλληλα, πολλά κατά τη γνώμη του αναλυτή εξαρτώνται από το πώς θα εξελιχθεί η εσωτερική ανάπτυξη του Οργανισμού, αν δηλαδή θα μπορέσει να αξιοποιήσει την ώθηση που του δίνει η σημερινή ανανέωση κι αν θα καταστεί πραγματικά μια ολοκληρωμένη λειτουργική δομή, αφήνοντας στο παρελθόν εκείνο το «νωθρό» στάδιο ανάπτυξής του, το οποίο ο SCO διήνυσε μέχρι τώρα.

Η ώθηση που έλαβε τώρα ο SCO συνδέεται εν πολλοίς με την αλλαγή της προσέγγισης της Μόσχας απέναντι στον Οργανισμό, λόγω της επιδείνωσης των σχέσεων μεταξύ Ρωσίας και Δύσης με αιτία την ουκρανική κρίση, υποστηρίζουν οι ειδικοί. Μια από τις εκδηλώσεις της μεταβληθείσας προσέγγισης της Ρωσίας οι παρατηρητές θεώρησαν τη νέα στάση της Μόσχας όσον αφορά την οικονομική συνεργασία στα πλαίσια του SCO. Προηγουμένως, όπως ανέφερε στην ομιλία του ο Λουκίν, η Μόσχα, φοβούμενη την οικονομική κυριαρχία του Πεκίνου μπλοκάριζε τις προτάσεις για ανάπτυξη της οικονομικής ολοκλήρωσης, μεταξύ άλλων και το σχέδιο της Τράπεζας Ανάπτυξης του SCO.

Σ' αυτή όμως τη Σύνοδο Κορυφής στην Ουφά, ο Βλαντίμιρ Πούτιν χαρακτήρισε τη συνεργασία στον οικονομικό τομέα ως έναν από τους πρωταρχικούς στόχους του Οργανισμού. Εκτός από την Τράπεζα Ανάπτυξης, ο Πρόεδρος της Ρωσίας κατέθεσε και την ιδέα ενός διεθνούς κέντρου χρηματοδότησης προγραμμάτων. Ο Πούτιν μίλησε επίσης για την ανάγκη μεγαλύτερης δραστηριοποίησης της ενεργειακής λέσχης του SCO, καθώς και για τη δημιουργία ενός συνολικού συγκοινωνιακού συστήματος του SCO στη βάση του Υπερσιβηρικού και του δικτύου Βαϊκάλης-Αμούρ. Ως επίσης σημαντικό στόχο ο Πούτιν ανέφερε τη «σύζευξη» των δυο προγραμμάτων οικονομικής ολοκλήρωσης, της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης και της κινεζικής Οικονομικής ζώνης του Δρόμου του μεταξιού.

Ο εφιάλτης της αμερικανικής γεωπολιτικής στρατηγικής

Όπως ανέφερε στην RBTH ο διευθυντής του Διεθνούς ινστιτούτου πολιτικής εμπειρογνωμοσύνης, Εβγκένι Μίντσενκο, στο εσωτερικό του SCO πρόκειται να ενισχυθεί η συνεργασία και στα θέματα ασφάλειας, «κοινές στρατιωτικές ασκήσεις θα διεξάγονται πολύ πιο συχνά, περιλαμβάνοντας και σενάρια συνεργασίας σε περίπτωση κρίσης στις χώρες της Κεντρικής Ασίας». Πραγματικά, στην Ουφά ο Πούτιν ανέφερε ότι οι ηγέτες των χωρών της SCO συμφώνησαν να διευρύνουν το συντονισμό μεταξύ των υπουργείων Άμυνας και να συνεχίσουν να διεξάγουν κάθε χρόνο αντιτρομοκρατικές ασκήσεις.

Συνοψίζοντας τις εντυπώσεις από τις Συνόδους Κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης και της BRICS, η οποία ολοκληρώθηκε στην Ουφά μια ημέρα νωρίτερα, ο Μίντσενκο ανέφερε ότι οι συναντήσεις αυτές αποτέλεσαν σύμβολο της στροφής της Ρωσίας προς την Ανατολή. Γίνεται πραγματικότητα ο εφιάλτης της αμερικανικής γεωπολιτικής στρατηγικής, με τις ΗΠΑ να σπρώχνουν τον Πούτιν στην αγκαλιά της Κίνας, ανέφερε χαρακτηριστικά ο ειδικός.

Η ταυτότητα του SCO
 
Ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης ιδρύθηκε από τους ηγέτες της Ρωσίας, της Κίνας, του Καζακστάν, του Τατζικιστάν, της Κιργιζίας και του Ουζμπεκιστάν το 2001. Ο Οργανισμός «μεγάλωσε» από τους «Πέντε της Σαγκάης» (τα μέλη του SCO χωρίς το Ουζμπεκιστάν), οι οποίοι τα έτη 1996-1997 υπέγραψαν συμφωνίες για ενίσχυση της εμπιστοσύνης στο στρατιωτικό τομέα. Στη Σύνοδο Κορυφής της Ουφά συνδέθηκαν στον SCO με την ιδιότητα των εταίρων το Αζερμπαϊτζάν, η Καμπότζη και το Νεπάλ. Η Λευκορωσία έλαβε το καθεστώς του παρατηρητή της SCO.
 
 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου