Πέμπτη, 23 Ιουλίου 2015

Περί της συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν


Μετά από μακρόχρονες διαπραγματεύσεις, οι P5+1 και το Ιράν κατέληξαν σε συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του τελευταίου. Πριν από τρεις μήνες, είχαμε αναλύσει συνοπτικά τις τεχνικές λεπτομέρειες της συμφωνίας-πλαισίου, που αποτέλεσε και τη βάση της συγκεκριμένης συμφωνίας. Η παρούσα ανάρτηση πρόκειται να σκιαγραφήσει συνοπτικά την επόμενη μέρα της συμφωνίας, την προοπτική εφαρμογής της, τη στάση των ΗΠΑ και τις ανησυχίες ασφάλειας του Ισραήλ και της Σαουδικής Αραβίας, που αποτελούν τα κυριότερα ενδιαφερόμενα μέρη.

Η στάση των ΗΠΑ πρόκειται να εξαρτηθεί από τον βαθμό εφαρμογής της συμφωνίας εκ μέρους του Ιράν. Οι ΗΠΑ γνωρίζουν πολύ καλά ότι, οι δύο κυριότεροι σύμμαχοί του στην περιοχή, η Σαουδική Αραβία και το Ισραήλ, ανησυχούν ιδιαίτερα στην προοπτική του να καταστεί το Ιράν πυρηνική δύναμη. Ήδη, αμφότερες οι χώρες δεν έχουν ενθουσιαστεί με την τελική συμφωνία και η εμπιστοσύνη τους στις ΗΠΑ φαίνεται να έχει κλονιστεί σοβαρά. Επομένως, για να καθησυχάσουν τις ανησυχίες του Ισραήλ και Σαουδικής Αραβίας, οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να μειώσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή∙ η διατήρηση αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή πρόκειται να λειτουργήσει σαν μοχλός πίεσης και στο Ιράν, προς πιστή εφαρμογή της συμφωνίας. Τυχόν μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή, πρόκειται να κλονίσει, έτι περαιτέρω, την εμπιστοσύνη του Ισραήλ και Σαουδικής Αραβίας προς τις ΗΠΑ και πρόκειται να προκαλέσει την αντίδραση του Κογκρέσου των ΗΠΑ, το οποίο φαίνεται να μην είναι ιδιαίτερα δεκτικό ως προς τη συγκεκριμένη συμφωνία. Συν τοις άλλοις, η αμείωτη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή, ενδεχομένως να επηρεάσει αρνητικά τον βαθμό συνεργασίας του Ιράν, ως προς την εφαρμογή της συμφωνίας, δεδομένης και της διαχρονικής αντίληψης του Ιράν περί αμερικανικής στρατιωτικής απειλής.
Όπως αναμενόταν, το Ισραήλ παρουσιάζεται επιφυλακτικό ως προς τη συγκεκριμένη συμφωνία, καθώς θεωρεί ότι το Ιράν διατηρεί ζωντανό το πυρηνικό του πρόγραμμα. Εκτιμάται, ωστόσο, ότι το Ισραήλ δεν πρόκειται να προχωρήσει σε στρατιωτικό κτύπημα εναντίον του Ιράν, ειδικά υπό το φως της αποδοχής της συμφωνίας από το σύνολο της διεθνούς κοινότητας, εξέλιξη η οποία θα το απομόνωνε διεθνώς. Ενδεχομένως, λοιπόν, το Ισραήλ να προσανατολίζεται στην άσκηση πίεσης στο Κογκρέσο των ΗΠΑ, αποσκοπώντας στην απόρριψη της συμφωνίας από το νομοθετικό σώμα των ΗΠΑ. Φυσικά, το Ισραήλ πρόκειται να παρακολουθεί εξαιρετικά στενά κατά πόσο το Ιράν εφαρμόζει ή όχι, τη συμφωνία. Σε περίπτωση που το Ισραήλ θεωρήσει ότι το Ιράν δεν εφαρμόζει τη συμφωνία, κρίνεται δεδομένο ότι πρόκειται να αναλάβει εκστρατεία για αποκάλυψη της ασυνέπειας του Ιράν, αποσκοπώντας σε νομιμοποίηση στρατιωτικής επιχείρησης εναντίον του, από κοινού με τις ΗΠΑ ή/και τη Σαουδική Αραβία.
Η Σαουδική Αραβία παρακολουθεί την αύξηση της επιρροής του Ιράν σε όλη την περιοχή, είτε άμεσα, είτε διά proxies: Ιράκ, Υεμένη, Λίβανος, Συρία. Όπως είναι φυσικό, η συνομολόγηση συμφωνίας δεν την αφήνει ιδιαίτερα ευχαριστημένη, έχοντας παρόμοιες ανησυχίες ασφάλειας με το Ισραήλ, για σειρά λόγων. Ήδη, από χρόνια, η Σαουδική Αραβία εξετάζει την απόκτηση πυρηνικού όπλου και ενδέχεται να έχει χρηματοδοτήσει την παραγωγή πυρηνικών κεφαλών, στα πλαίσια του αντίστοιχου προγράμματος του Πακιστάν, τις οποίες πρόκειται να εισάγει, σε περίπτωση που θεωρούσε ότι το Ιράν επρόκειτο να καταστεί πυρηνική δύναμη.
Υπό το φως των πιο πάνω, Ισραήλ και Σαουδική Αραβία θα πρέπει να λάβουν διαβεβαιώσεις ότι, σε περίπτωση που το Ιράν παρεκκλίνει της εφαρμογής της συμφωνίας, πρόκειται να υποστεί συνέπειες, ενδεχομένως και υπό τη μορφή στρατιωτικής επιχείρησης. Οι περιφερειακές και παγκόσμιες προεκτάσεις της συμφωνίας την καθιστούν εξαιρετικά σημαντική. Είναι δικαιολογημένες οι ανησυχίες ασφάλειας του Ισραήλ και της Σαουδικής Αραβίας∙ απομένει να διαφανεί κατά πόσο θα εφαρμοστεί
 
 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου