Γράφει ο Πύρινος Λόγιος
Η συνέντευξη του Σεργκέι Λαβρώφ σε τουρκικό ΜΜΕ είναι μια λίστα θανάτου κατά του ελληνισμού, αφού εκεί ο ίδιος κατηγόρησε τον νυν Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο ως πιόνι της Δύσης (όχι άδικα), ενώ ανέφερε με πανηγυρικό τρόπο την σχέση της Ρωσίας με το καθεστώς Κεμάλ τότε , καθώς και τα ρωσικά όπλα και τον χρυσό που δόθηκε κατά των ελληνικών δυνάμεων στην Μικρά Ασία, αφού φυσικά η ίδια η βενιζελική Ελλάδα πρώτη εξεστράτευσε εναντίον της Ρωσίας κατά τον πόλεμο των Μπολσεβίκων.
Ειλικρινά, εξεπλάγην… δυσάρεστα. Δεν περίμενα ποτέ τέτοια περίεργη και διπρόσωπη συμπεριφορά από έναν πολιτικό, ο οποίος – κατά γενική ομολογία – είναι υπόδειγμα ήθους που ενισχύει παράλληλα και την διπλωματική του ιδιότητα.
Όμως, σε μια εποχή που οι παγκόσμιες ισορροπίες μεταβάλλονται, οι παλιές συμμαχίες καταρρέουν και αναδύονται νέα κέντρα εξουσίας, ο Ρώσος Υπουργός Εξωτερικών, ο οποίος βρίσκεται στην καρδιά αυτών των διαδικασιών, έκανε σε συνέντευξη του τέτοιες δηλώσεις, που κυριολεκτικά θα τον σημαδεύουν για πάρα πολύ καιρό.
Δεν θα ήθελα να δω ποτέ, μια τούρκικη εφημερίδα να τον εκθειάζει τόσο πολύ, γράφοντας πως “Ο Λαβρόφ υπέδειξε ότι το παγκόσμιο σύστημα καταρρέει και ότι μόνο η τουρκική διπλωματία μπορεί να το σώσει”! Ε, όχι, αυτό αγγίζει πλέον τις παρυφές της επιστημονικής φαντασίας.
Κι όμως. Έχουν απόλυτο δίκιο οι Τούρκοι που έγραψαν όλα αυτά τα διανθήματα διότι ό,τι δήλωσε σε αυτή την τουλάχιστον περίεργη συνέντευξη, είναι τόσο κολακευτικά για μια χώρα που το μόνο που ξέρει να κάνει διαχρονικά, είναι να ληστεύει, να λεηλατεί και να ποδηγετεί λαούς, φτάνοντας ακόμη και στη γενοκτονία αυτών των λαών. Και αυτομάτως, δημιουργείται εύλογα το εξής ερώτημα: “Εχουν αυτή τη στιγμή ΤΟΣΟ μεγάλη ανάγκη τους Τούρκους οι Ρώσοι αυτούς τους καιρούς;”
Προτού όμως προβούμε σε κάποια ανάλυση των πεπραγμένων αυτών, ας δούμε τα κύρια σημεία αυτής της συνέντευξης:
Ο Σεργκέι Λαβρόφ για την Ουκρανία
Ο ίδιος ανέφερε για την Ουκρανία: «Είναι πολύ δύσκολο να σπάσει αυτή η συνήθεια. Γι’ αυτό οι λεγόμενες «εγγυήσεις ασφαλείας» που συζητούνται τώρα στοχεύουν στην ενίσχυση ενός καθεστώτος που έχει χάσει τη νομιμότητά του. Συγγνώμη, αν επιστρέψω στο παράδειγμα της Τουρκίας, αυτό το ουκρανικό καθεστώς έχει καταργήσει ολόκληρη τη γλώσσα ενός λαού, έχει απαγορεύσει την κανονική Ορθόδοξη Εκκλησία και έχει γίνει απλό πιόνι του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, το οποίο, βλέπουμε, έχει γίνει πιόνι στα χέρια της Δύσης, που χρησιμοποιείται για τον κατακερματισμό της Ορθοδοξίας. Αυτή είναι μια διαδικασία που ξεκίνησε με την υποστήριξη της κυβέρνησης Μπάιντεν».
Ο Σεργκέι Λαβρόφ για το ΝΑΤΟ
Ερώτηση Τουρκάλας δημοσιογράφου: Από τη μία πλευρά, παρατηρούνται σοβαρές διαφωνίες μεταξύ των συμμάχων του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη και της κυβέρνησης Τραμπ. Από την άλλη πλευρά, οι Ευρωπαίοι ηγέτες μιλούν συχνά για την πιθανότητα ενός «Τρίτου Παγκοσμίου Πολέμου με τη Ρωσία», δημοσιεύοντας μάλιστα αναφορές που περιέχουν σενάρια επίθεσης και αυξάνουν τους αμυντικούς προϋπολογισμούς. Σε αυτό το πλαίσιο, θα ήθελα να σας θέσω μερικά ερωτήματα:
1. Σχεδιάζει η Μόσχα μια άμεση στρατιωτική επίθεση ή τη χρήση καταστροφικής βίας εναντίον της Ευρώπης;
2. Ποιες είναι οι κόκκινες γραμμές της Ρωσίας για μια τέτοια ενέργεια;
3. Με άλλα λόγια, τι σας εμποδίζει να κάνετε ένα τέτοιο βήμα;
4. Πώς αξιολογείτε την πιθανότητα αποδυνάμωσης ή ακόμη και κατάρρευσης του ΝΑΤΟ λόγω τέτοιων εντάσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης;
Απάντηση: «Αυτό είναι δικό τους πρόβλημα. Η διάλυση του ΝΑΤΟ δεν μας αφορά. Το ΝΑΤΟ είναι ένας αταβισμός, ένα λείψανο του παρελθόντος. Όταν διαλύθηκε το Σύμφωνο της Βαρσοβίας και εξαφανίστηκε η γεωπολιτική σφαίρα της Σοβιετικής Ένωσης, δεν υπήρχε πλέον νόημα να διατηρηθεί το ΝΑΤΟ. Το ΝΑΤΟ ιδρύθηκε για να κρατήσει υπό έλεγχο τη Σοβιετική Ένωση και τους γεωπολιτικούς συμμάχους της. Ωστόσο, μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, υπήρχαν επίσης σκέψεις στη Δύση ότι η συμμαχία δεν ήταν πλέον σχετική. Εναλλακτικά, προτάθηκε η ενίσχυση του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), μετατρέποντάς τον από ένα απλό συμβουλευτικό όργανο σε έναν πραγματικό οργανισμό. Ωστόσο, επικράτησε η άποψη ότι «πρέπει να διατηρήσουμε το ΝΑΤΟ».
Το πρόβλημα που αντιμετώπιζαν ήταν η εύρεση ενός νέου σκοπού για το ΝΑΤΟ στις σύγχρονες συνθήκες. Τελικά, προσδιόρισαν αυτόν τον σκοπό: να καταλάβουν τον γεωπολιτικό χώρο που άφησε πίσω του η Σοβιετική Ένωση μετά την κατάρρευση του Συμφώνου της Βαρσοβίας.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Ρούτε και η Πρόεδρος της Επιτροπής της ΕΕ φον ντερ Λάιεν είναι οι ίδιοι άνθρωποι που τροφοδοτούν την αφήγηση της «προετοιμασίας για έναν Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο που θα ξεκινήσει η Ρωσία.
Εν τω μεταξύ, η πνευματική τεμπελιά αυτής της πολιτικής τάξης αποκαλύπτεται εδώ: δεν μπαίνουν καν στον κόπο να αναπτύξουν το απλούστερο επιχείρημα». «Κοιτάξτε, όταν περιγράφουν την πορεία της ειδικής στρατιωτικής μας επιχείρησης και βλέπουν ότι η Ρωσία προχωρά αργά όπως περίμεναν, χαίρονται τόσο πολύ, που σχεδόν τρέχουν τα σάλια τους από χαρά.
Δεν υπάρχει λογική εδώ. Αν χαίρεσαι που «η Ρωσία δεν μπόρεσε να κατακτήσει την Ουκρανία», αλλά αμέσως μετά σπέρνεις φόβο λέγοντας «Μόλις τελειώσουν την Ουκρανία, θα είναι η σειρά σου», υπάρχει μόνο ένα συμπέρασμα: Οι ελίτ που χρησιμοποιούν αυτή την αφήγηση δεν βλέπουν άλλο τρόπο να κινητοποιήσουν τους ψηφοφόρους τους για να διατηρήσουν την εξουσία τους». «Τη στιγμή που θα εγκαταλείψουν την υστερία της «ρωσικής απειλής», θα πρέπει να αντιμετωπίσουν τα πραγματικά κοινωνικοοικονομικά προβλήματα».
Ο Σεργκέι Λαβρόφ για την κατάκτηση του Ντονμπάς και φυσικό αέριο
Λαβρώφ: «Εδώ έγκειται η υποκρισία της Δύσης σχετικά με την αρχή της αυτοδιάθεσης. Ο ίδιος ο ΟΗΕ ήταν αυτός που αποδέχτηκε αυτήν την αρχή ως το μοναδικό κριτήριο για την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου. Γιατί λοιπόν δεν γίνεται δεκτό το δημοψήφισμα που διεξήχθη στην Κριμαία μετά το πραξικόπημα του 2014;
Κανένα δημοψήφισμα δεν διεξήχθη ποτέ στο Κοσσυφοπέδιο. Απλώς δηλώθηκε ότι «το Κοσσυφοπέδιο είναι πλέον ανεξάρτητο».
Ιδού η απόδειξη: Η Πρόεδρος Φον Ντερ Λάιεν, μαζί με άλλους αξιωματούχους, δηλώνει με υπερηφάνεια: «Θα είμαστε εντελώς απαλλαγμένοι από τη ρωσική ενέργεια μέχρι το τέλος του 2027.
Αλλά κανείς δεν της θέτει αυτό το απλό ερώτημα: «Ποιος πληρώνει αυτό το τίμημα και με ποιο κόστος;» Για παράδειγμα, αγαπητοί Γερμανοί και άλλοι Ευρωπαίοι, πόσες φορές περισσότερο πληρώνετε για αμερικανικό LNG αντί για ρωσικό φυσικό αέριο αγωγών, κατόπιν αιτήματος της Ουάσιγκτον;
Σχεδόν οι μόνοι που τόλμησαν να θέσουν αυτά τα ερωτήματα στο κοινοβούλιο είναι προσωπικότητες όπως η Alice Weidel από το Κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD).»
Ο Σεργκέι Λαβρόφ για τις σχέσεις με την Τουρκία με αναφορά στην Μικρασιατική εκστρατεία-Συρία
Ερώτηση Τουρκάλας Δημοσιογράφου: Κύριε Υπουργέ, έχω δύο ερωτήσεις σχετικά με την Τουρκία.
Πρώτον, βλέπετε την Τουρκία ως ειδικό εταίρο της Ρωσίας εντός του ΝΑΤΟ ή ως ανεξάρτητη δύναμη που επηρεάζει την ισορροπία δυνάμεων στην Ευρασία;
Δεύτερον, συνεχίζετε να θεωρείτε την πολιτική διαμεσολάβησης της Τουρκίας, που εκτείνεται από την Ουκρανία έως τη Συρία, ως αξιόπιστο δίαυλο διαλόγου στις σχέσεις με τη Ρωσία;
Απάντηση Λαβρώφ: «Η Τουρκία, όπως κάθε μεγάλη χώρα, έχει τα δικά της εθνικά συμφέροντα. Επιδιώκοντας αυτά, αξιοποιεί επίσης την ιστορική μνήμη του τουρκικού λαού σχετικά με την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Το καταλαβαίνουμε αυτό πολύ καλά.
Το 2025, γιορτάσαμε την 105η επέτειο της αναγνώρισης της κυβέρνησης της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης της Τουρκίας το 1921 από τη Σοβιετική Ένωση. Εκείνη την εποχή, δεν υπήρχε ούτε η Σοβιετική Ένωση ούτε η Ρωσική Σοβιετική Ομοσπονδιακή Σοσιαλιστική Δημοκρατία.
Ωστόσο, η Σοβιετική Ρωσία όχι μόνο αναγνώρισε την Τουρκία, αλλά παρείχε και σημαντική υλική υποστήριξη, συμπεριλαμβανομένων όπλων, πυρομαχικών και χρυσού ( στον στρατό του Κεμάλ) .
Είμαι βέβαιος ότι αυτή η ένδοξη σελίδα της στρατηγικής μας συνεργασίας θα μείνει για πάντα στη μνήμη τόσο στη χώρα μας όσο και στη Δημοκρατία της Τουρκίας. Και σήμερα, στις σχέσεις μας με την Τουρκία, παρά όλες τις αποχρώσεις και τις διαφορετικές προσεγγίσεις στα εθνικά συμφέροντα, οι Πρόεδροι πάντα έβρισκαν κοινό έδαφος στο ζήτημα της Συρίας.
Πράγματι, αρκετές σύνοδοι κορυφής αφιερωμένες σε αυτό το ζήτημα πραγματοποιήθηκαν το 2019-2020».
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα αυτών των συνόδων κορυφής, επιτεύχθηκαν σημαντικές συμφωνίες, συμπεριλαμβανομένης της αντιμετώπισης ανησυχιών σχετικά με τα κουρδικά σχέδια στη Συρία.
Τώρα, αυτά τα σχέδια αναβιώνουν σε κάποιο βαθμό. Στη σύγχρονη Συρία, οι διαδικασίες που έχουμε οραματιστεί εδώ και καιρό με τους Τούρκους φίλους μας αρχίζουν επιτέλους να εφαρμόζονται.
Αναφέρομαι στην ένταξη των Κούρδων στην πολιτική ζωή, στις πολιτικές δομές και στον στρατό της Συριακής Αραβικής Δημοκρατίας.
Ομοίως, στη Λιβύη, με βάση τη στενή συνεργασία, την ανταλλαγή πληροφοριών και την εμπιστοσύνη, αναπτύσσουμε πιθανές συστάσεις για την έναρξη της διαδικασίας επίτευξης εθνικής ενότητας.
Πάντα όμως νιώθουμε πολύ άνετα να συνεργαζόμαστε με τους Τούρκους συναδέλφους μας. Αυτό ισχύει τόσο για τον Χακάν Φιντάν όσο και για τους προκατόχους του. Παρεμπιπτόντως, ισχύει και για τον κ. Σινιρλίογλου, ο οποίος είναι επί του παρόντος Γενικός Γραμματέας του ΟΑΣΕ (Οργανισμός για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη). Αν κάποιος μπορεί να σώσει αυτή την καταρρέουσα δομή, αυτός είναι οι ικανοί Τούρκοι διπλωμάτες», καταλήγει ο Λαβρώφ εν πολλών άλλων.
Γιατί προέβη ο Λαβρώφ σε αυτή τη κίνηση με ύμνους στους Τούρκους! Διπλωματία ή φόβος;
Έχω πει και παλαιότερα, συγκεκριμένα στο άρθρο μου “Είναι η Ρωσία Ηλίθιε, γι’ αυτό και θα νικήσει“ πως ΔΕΝ συμπαθώ τους Ρώσους. Είναι βάρβαροι, ψυχροί, γεννημένοι φονιάδες, αδίστακτοι, αιμοβόροι, πολεμοχαρείς, συμφεροντολόγοι και έκφυλοι. Τους σέβομαι μεν ως λαό και ως σύνολο αληθινά γενναίων μαχητών, αλλά από συμπάθεια…γιόκ!
Κι έχω πολλούς λόγους γι’ αυτό, που κάποια στιγμή θα τους εκθέσω. Πότε; Όταν τελειώσουν τα γεγονότα και ανακτηθεί η Κων/πολη. Τότε, θα τα πούμε και με αυτούς.
Ναί μεν τους χρωστάμε – κατά κάποιο τρόπο – τη λευτεριά μας (με τη συνθήκη της Αδριανούπολης) και ότι είχαμε δοσοληψίες με αυτούς που μας βγήκαν άλλοτε σε καλό, άλλοτε όχι, αλλά υπήρξαν και στιγμές που τα ξεράδια τους (τα χέρια τους εννοώ) τα άπλωσαν πολύ και με αναίδεια πάνω μας και όχι τις περισσότερες φορές για καλό. Ενώ ξέρουν ότι η ατόφια Ρωμιοσύνη τους θεωρεί αδελφούς, αυτοί όταν τους συμφέρει το θυμούνται κι όταν δεν…το ξεχνάνε και κάνουν τον χαζό ή σφυρίζουν αδιάφορα.
Όπως τώρα, στην περίπτωση που ο Λαβρώφ δέχτηκε, χωρίς ντροπή και αιδώ να …χαϊδέψει τον …άσπονδο εχθρό του Τούρκο, με παράλληλη εκτόξευση μπόλικης χολής εναντίον μας.
Δε λέω, η Ελλάδα του Μητσοτακισμού φέρθηκε όχι απλά σκάρτα, αλλά και πρόστυχα εναντίον της Ρωσίας. Αλλά η Ελλάδα του Μητσοτακισμού, του Τσιπρισμού, του Σαμαρισμού και του Σημιτισμού, δεν είναι η Ελλάδα των Ρωμιών, αλλά …των Ψευτορωμιών! Και το ξέρουν αυτό πάρα πολύ καλά οι “φίλοι” μας οι Ρώσοι!
Κι αν ήθελε να εκθειάσει τους “φίλους” του (που φοβάμαι πως πολύ γρήγορα θα γίνουν…πάλι εχθροί του) θα μπορούσε να αποφύγει τις πομφόλυγες. Δε το έκανε, από κακεντρέχεια και μόνο.
Η συνέντευξη λοιπόν του Λαβρώφ στο TGRT Haber δεν ήταν «μια ακόμη εμφάνιση» σε ξένο μέσο αλλά καθαρά μια διπλωματική πράξη, με στόχο να κλειδώσει την Τουρκία σε έναν ρόλο που βολεύει τη Ρωσία, να της χαϊδέψει τον νεοοθωμανικό εγωισμό, να της δώσει διεθνές άλλοθι ως “ικανής σωτήρος” ενός συστήματος που καταρρέει, και ταυτόχρονα να πετάξει δηλητήριο στον ελληνισμό εκεί ακριβώς που πονάει: Στην εκκλησιαστική του καρδιά, στην ιστορική του μνήμη και στην εθνική του αυτοσυνειδησία. Όποιος την διαβάσει σαν απλή ενημέρωση, χάνει το παιχνίδι πριν καν καταλάβει ότι παίζεται.
Το πρώτο μεγάλο χτύπημα είναι η στοχοποίηση του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως και του Βαρθολομαίου ως “πιόνι της Δύσης”, δηλαδή ως εργαλείο «κατακερματισμού της Ορθοδοξίας» και δυστυχώς, έχει απόλυτο δίκιο. Αλλά δεν είναι το θέμα εδώ τόσο καίριας σημασίας διότι ξέρει πάρα πολύ καλά πως ο Βαρθολομαίος είναι εγκλωβισμένος ανάμεσα στους Γκρίζους Λύκους και τον Δυτικισμό σε μια ισορροπία τρόμου. Παρ’ όλα αυτά, εδώ ο Λαβρώφ δεν ενδιαφέρεται να δώσει θεολογική εξήγηση για την εκκλησιαστική κρίση στην Ουκρανία, αλλά ενδιαφέρεται να μετατρέψει την Εκκλησία σε γεωπολιτικό εξάρτημα, να παρουσιάσει το Πατριαρχείο ως προέκταση της πολιτικής του Τζο Μπάιντεν και να προωθήσει την ιδέα ότι …όποιος έχει την Κωνσταντινούπολη …“κινεί”(!) και την Ορθοδοξία!
Αυτό είναι ένα αναπάντεχο διπλό δώρο προς την Άγκυρα διότι την κολακεύει ότι – και καλά – κρατά έναν διακόπτη και ταυτόχρονα την απαλλάσσει από την πραγματική ιστορική της ευθύνη απέναντι σε ό,τι συμβολίζει η Πόλη.
Το δεύτερο, ακόμη πιο κυνικό, είναι η «ένδοξη σελίδα» της ρωσοτουρκικής συνεργασίας το 1921–1922, με αναφορά σε όπλα και χρυσό προς τον Κεμάλ, παρουσιασμένα σαν πανηγυρικό σημείο στρατηγικής φιλίας.
Εδώ ο Λαβρώφ δεν “αφηγείται”. Σφραγίζει μνήμη. Και αυτή η σφραγίδα έχει συγκεκριμένο κοινό: Το τουρκικό ακροατήριο, το καθεστώς και τα επιτελεία του.
Στην ουσία τους λέει με άλλα λόγια “θυμηθείτε ποιος σας βοήθησε όταν έπρεπε να σπάσετε το ελληνικό δόρυ στη Μικρά Ασία“. Το παρουσιάζει σαν ηθικό κεφάλαιο της σχέσης Μόσχας–Άγκυρας, ενώ γνωρίζει άριστα ότι ιστορικά οι ρωσοτουρκικές σχέσεις ήταν αιώνες ανταγωνισμού, πολέμων και συγκρούσεων συμφερόντων.
Όμως στη διπλωματία δεν μετρά τι ήταν “πάντα”, μετρά ποια μνήμη σου είναι χρήσιμη σήμερα.
Και γιατί δέχτηκε να δώσει συνέντευξη σε τουρκικό κανάλι;
Επειδή αυτή τη στιγμή η Τουρκία είναι το μοναδικό κομμάτι του ΝΑΤΟϊκού κόσμου που μπορεί να παριστάνει τον ανεξάρτητο, να κρατά ανοικτά κανάλια με τη Μόσχα και, ταυτόχρονα, να διαπραγματεύεται με τη Δύση.
Η Ρωσία δεν θέλει μια Τουρκία “αγία”. Θέλει μια Τουρκία λειτουργική, προβλέψιμα οπορτουνιστική, αρκετά αυτάρκη για να μην εκτελεί τυφλά εντολές, και αρκετά φιλοδοξη για να νομίζει ότι μπορεί να το παίζει …αυτοκρατορία!
Εκεί ακριβώς, ο Λαβρώφ ρίχνει μέλι. Μιλά για «ιστορική μνήμη», για «εθνικά συμφέροντα», για κοινό έδαφος στη Συρία και στη Λιβύη, μνημονεύει τον Χακάν Φιντάν,γνωρίζοντας πως είναι φιλοδυτικός, πετά μέσα και τον Φεριντούν Σινιρλίογλου ως τάχα μου, σωτήρα του ΟΑΣΕ, και κλείνει με τη γνωστή υπόκλιση στους “ικανούς Τούρκους διπλωμάτες”.
Δεν είναι φιλοφρόνηση απλά όλο αυτό το σκηνικό. Είναι επένδυση για το μέλλον και για τις ρωσικές επιδιώξεις.
Από την άλλη όμως, εδώ μπαίνει και ένα κομβικό ερώτημα: Γιατί τόση γλύκα προς τον Ερντογάν και το νεοοθωμανικό καθεστώς;
Μα διότι η Μόσχα βλέπει καθαρά ότι η Δύση επιχειρεί να ξανατραβήξει την Τουρκία με τον παλιό, δοκιμασμένο τρόπο. Δηλαδή με εξοπλισμούς, με κύρος, με υποσχέσεις και με «αναβαθμίσεις ρόλου».
Όταν το Λονδίνο και το Βερολίνο ανοίγουν δρόμο για Eurofighter Typhoon προς τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με πολιτική κάλυψη από τον Κιρ Στάρμερ και τον Φρίντριχ Μερτς, το μήνυμα δεν είναι «αγοράστε αεροπλάνα». Το μήνυμα είναι «ελάτε πιο κοντά μας, γίνετε ο χρήσιμος παίκτης στο μέτωπο κατά της Ρωσίας, και θα σας χτίσουμε ισχύ». Και το αγκάθι των S-400 είναι η σφραγίδα του παζαριού, είτε το λένε με κομψές διπλωματικές φράσεις είτε όχι: “κόψτε δεσμούς, μετακινηθείτε και θα… ανταμειφθείτε“.
Όποιος νομίζει ότι αυτά είναι «υποψίες» ή «συνωμοσιολογία», ας κοιτάξει το ιστορικό προηγούμενο που εγώ κατέθεσα σε άρθρο μου: Το γερμανικό υπηρεσιακό υλικό της Abwehr του 1942 (φώτο αριστερά), όπως διασώζεται στα κατασχεθέντα αρχεία, όπου καταγράφεται ρητά η λογική “δώστε μεγάλες υποσχέσεις στην Τουρκία” για να μπεί στον πόλεμο και μέσα στις υποσχέσεις, να μπαίνουν τα Δωδεκάνησα, μαζί με άλλα γεωπολιτικά ανταλλάγματα και με εικόνα προετοιμασιών που ακουμπά και τη Ρόδο. Αυτό δεν είναι «επιχείρημα». Είναι ο μηχανισμός της δυτικής βρετανικής πολιτικής, εντελώς γυμνός: Η Τουρκία γίνεται η σφήνα που εξαγοράζεται και ο ελληνισμός είναι το νόμισμα που κάποιοι θεωρούν ότι μπορούν να το βάλουν πάνω στο τραπέζι χωρίς κόστος.
Κάπου εδώ καταλαβαίνουμε και γιατί ο Λαβρώφ μιλά «μισά» για το 1921–1922. Δεν ψεύδεται απλώς, μοντάρει. Παίρνει μια αληθή ψηφίδα, τη σοβιετική υλική ενίσχυση προς τον κεμαλικό χώρο, και την μετατρέπει σε διαχρονικό ευαγγέλιο “φιλίας”, κρύβοντας ότι αυτό έγινε ως επιλογή συμφέροντος και ισχύος, μέσα σε ένα περιβάλλον όπου όλοι έπαιζαν πάνω σε χάρτες και σφαίρες επιρροής.
Το αποτέλεσμα, όμως, το αφήνει να αιωρείται σαν υπαινιγμός: “έτσι γράφεται η ιστορία, οι ισχυροί βοηθούν εκεί που τους συμφέρει”. Και το κοινό στην Τουρκία, ακούει ακριβώς αυτό που πρέπει να ακούσει.
Παράλληλα, η συνέντευξη πατά και σε ευρωπαϊκά νεύρα. Όταν μιλά για το ΝΑΤΟ ως αταβισμό και λείψανο, δεν το λέει για να φλυαρίσει. Το λέει για να υπονομεύσει τη συνοχή, να σαρκάσει την ευρωπαϊκή υστερία και να δείξει ότι η ευρωπαϊκή πολιτική τάξη χρειάζεται έναν εχθρό για να σκεπάσει τα δικά της αδιέξοδα.
Γι’ αυτό κατονομάζει τον Μαρκ Ρούτε και την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ως παραγωγούς του αφηγήματος και γι’ αυτό πετά και την Αλίς Βάιντελ και το AfD σαν “τους μόνους που ρωτούν” για το κόστος του αμερικανικού LNG. Είναι ξεκάθαρη πολιτική επιχείρηση που δεν είναι άλλη από χτύπημα στο κέντρο της ΕΕ, κλείσιμο ματιού σε αντισυστημικά ακροατήρια, και μήνυμα ότι η Ευρώπη αυτοκαταστρέφεται. Όχι πως δεν έχει δίκιο σε όσα είπε για τους ευρωπαίους και μη. Έχει και παραέχει.
Και όταν φτάνει σε Ντονμπάς, Κριμαία και Οδησσό, ο στόχος είναι διπλός. Από τη μία για να εμφανίσει τη Δύση ως υποκριτή της αυτοδιάθεσης και από την άλλη για να μετατρέψει τη ρωσική στρατηγική σε “ηθική άμυνα”.
Εδώ δεν χρειάζεται να συμφωνήσει κανείς με τη ρωσική ανάγνωση για να δει τη μέθοδο. Ο Λαβρώφ βάζει στο τραπέζι προηγούμενα που πονάνε την ευρωπαϊκή νομιμοποίηση και τα αξιοποιεί για να αποσπάσει την προσοχή από το πραγματικό ερώτημα, που είναι η ισχύς και ο έλεγχος, ιδίως πάνω σε χώρες όπως η Τουρκία, που για πολλούς, όχι μόνο για τους Ρώσους, δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένας …μπράβος που υπηρετεί δυό…αφεντάδες .
Τι απομένει για μας; Το δυσάρεστο, αλλά καθαρό συμπέρασμα. Η Ρωσία χαϊδεύει την Τουρκία για να μην της φύγει προς τη Δύση, και η Δύση χαϊδεύει την Τουρκία για να την αποσπάσει από τη Ρωσία.
Και ανάμεσα σε αυτά τα δύο χάδια, ο ελληνισμός ακούει τον Λαβρώφ να ειρωνεύεται την πνευματική του ραχοκοκαλιά, να “γιορτάζει” ιστορικές σελίδες που μας μάτωσαν, και να ξανανομιμοποιεί, με διπλωματικό άρωμα, την ιδέα ότι η Τουρκία είναι ο μεγάλος παίκτης της περιοχής.
Αυτό είναι που δεν συγχωρείται, τουλάχιστον από εμένα. Όχι επειδή η γεωπολιτική είναι “σκληρή”, αλλά επειδή απαιτεί από εμάς να ξεχάσουμε. Κι όποιος ξεχνά, πληρώνει ξανά.
Αν ο Λαβρώφ μάς έδωσε κάτι χρήσιμο, δεν είναι η “αλήθεια” του. Είναι ο καθρέφτης. Μας δείχνει πόσο εύκολα η ιστορία γίνεται νόμισμα, πόσο φτηνά πουλιέται η μνήμη όταν οι ισχυροί κάνουν συναλλαγές, και πόσο επικίνδυνο είναι να αφήνεις άλλους να αφηγούνται τη δική σου υπόθεση.
Σήμερα, όπως και τότε, ο ελληνισμός δεν κινδυνεύει μόνο από την τουρκική ισχύ. Κινδυνεύει από την παγίδα να τον θεωρούν οι άλλοι δεδομένο, σιωπηλό και διαπραγματεύσιμο. Και αυτό, αν δεν το σπάσεις με λόγο και στάση, δεν το σπάει κανείς για σένα. Στην τελική, ας μη χαίρεται και τόσο ο κύριος Σέργκεϊ Λαβρώφ για την…αφοσίωση της Τουρκίας προς τη Ρωσία. Ας κρατήσει λιγάκι και μια…πισινή. Θα του χρειαστεί οπωσδήποτε στη συνέχεια της ιστορίας τούτης. Γιατί η ελληνική Ορθοδοξία που αυτός λοιδωρεί τώρα, έχει βγάλει χιλιάδες για να μη πω μυριάδες μάρτυρες και Αγίους μέσα σε αυτά τα τελευταία δυο χιλιάδες χρόνια, και ακριβώς γι’ αυτό δεν συνηθίζει να γονατίζει μπροστά σε παλάτια, υπουργεία και “συστήματα”.
Η Ορθοδοξία δεν είναι διαπραγματευτικό χαρτί και δεν είναι εξάρτημα γεωπολιτικής. Είναι η μνήμη που δεν ξεπουλιέται, είναι η συνείδηση που δεν υπογράφει, είναι το πνεύμα που δεν μπαίνει σε συμμαχικά πακέτα.
Κι αν ο κ. Λαβρώφ θεωρεί ότι μπορεί να πετάξει μια φράση για το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως σαν να πετάει μια πέτρα σε τζάμι που δεν πονάει, ας θυμηθεί κάτι απλό. Τα τζάμια σπάνε, αλλά η πέτρα μένει στο χέρι εκείνου που την πέταξε, και κάποια στιγμή θα πρέπει να απολογηθεί για το γιατί την κράτησε.
Διότι εδώ δεν μιλάμε για μια διπλωματική τακτική, αλλά για μια χοντροκομμένη απόπειρα να εμφανιστεί η πνευματική καρδιά του ελληνισμού ως “πιόνι” και ως “εργαλείο”. Όποιος κάνει τέτοια εργασία, είτε το καταλαβαίνει είτε όχι, σκάβει κάτω από το ίδιο το οικοδόμημα της Ορθοδοξίας, κι αυτό δεν το ξεπλένει κανένα άλλο επιχείρημα περί “ασφάλειας”, “εγγυήσεων” και “νομιμότητας”.
Και κάτι ακόμη. Ας μην τρέφει αυταπάτες ότι η Τουρκία είναι σταθερό λιμάνι, επειδή σήμερα του χαμογελάει. Η Τουρκία δεν είναι “αφοσιωμένη” σε κανέναν κι αυτό είναι γνωστό τοίς πάσι. Είναι αφοσιωμένη μόνο στην ίδια της την όρεξη. Και αυτό είναι το ιστορικό της αποτύπωμα.
Παζαρεύει με τη Δύση, παζαρεύει με τη Ρωσία, παζαρεύει με όλους, και όποιος της δώσει περισσότερα, τον βαφτίζει “στρατηγικό εταίρο” μέχρι την επόμενη στροφή. Σήμερα χαμογελά στη Μόσχα, αύριο οπωσδήποτε θα τεντώσει το χέρι στο Λονδίνο και στο Βερολίνο, με τα ίδια ανταλλάγματα, με τα ίδια “πακέτα”, με την ίδια αναισχυντία.
Και τότε ο κ. Λαβρώφ θα θυμηθεί, ίσως αργά, ότι το μέλι που έσταξε δημόσια σε τουρκικό κανάλι δεν ήταν “επένδυση”, ήταν παραχώρηση κύρους σε έναν παίκτη που ζει από την αστάθεια.
Γιατί αν υπάρχει ένα μάθημα που γράφεται ξανά και ξανά από το 1921 ως το 1942 κι από το 1942 ως σήμερα, είναι ότι η Τουρκία δεν κερδίζει μόνο με όπλα. Κερδίζει με υποσχέσεις των άλλων πάνω σε ξένα χώματα, με γεωπολιτικές “προίκες”, με δωροδοκίες διεθνών κέντρων που θέλουν να την αγοράσουν για να τη χρησιμοποιήσουν.
Και όταν κάποιοι θέλουν να την εξαγοράσουν, σχεδόν πάντα βρίσκουν έναν τρόπο να ρίξουν στο τραπέζι και κάτι ελληνικό, είτε ως έδαφος είτε ως δικαίωμα είτε ως “υποχρέωση σιωπής” στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Αυτό είναι το πραγματικό σκάνδαλο: ότι ο ελληνισμός αντιμετωπίζεται ως νόμισμα, ενώ η Τουρκία αντιμετωπίζεται ως ο εκλεκτός αποδέκτης ανταλλαγμάτων. Κι έπειτα, μας ζητούν να χειροκροτήσουμε την “σταθερότητα” και την “συμμαχική συνοχή”.
Όμως υπάρχει κάτι που δεν υπολογίζουν ούτε οι γραφειοκράτες της Δύσης ούτε οι τεχνοκράτες της Μόσχας. Υπολογίζουν χάρτες, αγωγούς, εξοπλισμούς, ποσοστά, δημογραφία, σφαίρες επιρροής.
Δεν υπολογίζουν όμως το πνεύμα.
Δεν υπολογίζουν την αντοχή ενός λαού που έμαθε να επιβιώνει μέσα στα ερείπια χωρίς να πουλά την ψυχή του.
Δεν υπολογίζουν ότι ο ελληνισμός, όταν τον στριμώχνεις, έχει δύο επιλογές: Ή να γίνει ραγιάς ή να γίνει μάρτυρας. Και η ιστορία του λέει ότι, όταν φτάσει στο χείλος, ξέρει να διαλέγει το δεύτερο.
Ας το πούμε καθαρά, γιατί η εποχή το απαιτεί. Η Ορθοδοξία δεν είναι “εργαλείο κατακερματισμού”. Είναι η μόνη ζωντανή απόδειξη ότι ο κόσμος δεν ανήκει ολοκληρωτικά στους μηχανισμούς.
Είναι η εσωτερική ελευθερία που δεν την φτάνουν ούτε οι πρεσβείες ούτε οι υπηρεσίες ούτε τα συστήματα προπαγάνδας. Είναι αυτή που έβγαλε αγίους σε περιόδους που οι αυτοκρατορίες νόμιζαν πως είναι παντοδύναμες. Και γι’ αυτό είναι το τελευταίο πράγμα που θέλουν να στέκει όρθιο όσοι ονειρεύονται να κάνουν την πίστη “παράρτημα πολιτικής”.
Ο Λαβρώφ μπορεί να στέλνει σήματα, να κλείνει μάτια, να μοιράζει επαίνους στην Άγκυρα και να πετάει καρφιά στην Κωνσταντινούπολη. Μπορεί να νομίζει ότι η Ιστορία είναι εργαλείο και η μνήμη πλαστελίνη. Αλλά η Ιστορία έχει έναν κανόνα που τιμωρεί αργά και σιωπηλά. Όποιος χτίζει πολιτική πάνω στην περιφρόνηση του ιερού, στο τέλος ανακαλύπτει ότι το ιερό δεν πεθαίνει, αλλά απλώς περιμένει. Και όταν έρθει η ώρα του, δεν ζητά άδεια από κανέναν.
Γι’ αυτό, ας κρατήσει την “πισινή” που του είπαμε. Όχι επειδή η Ελλάδα είναι πανίσχυρη στα χαρτιά των ισχυρών, αλλά επειδή η Ελλάδα, όταν πατά στην αλήθεια της, δεν μετριέται με τους κανόνες τους. Και η Ορθοδοξία που σήμερα λοιδωρεί, είναι εκείνη που κράτησε όρθιο τον ελληνισμό όταν όλα τα υπόλοιπα είχαν προδοθεί, που έκανε την ήττα σχολείο, την πείνα προσευχή, τον φόβο φλόγα, και την ταπείνωση ανάσταση. Όποιος το ξεχνά αυτό, γράφει μόνος του την ήττα του, όσο κι αν σήμερα νιώθει ότι κερδίζει πόντους σε μια συνέντευξη.
Και για να κλείσουμε όπως πρέπει.
Ο ελληνισμός, δηλαδή η Ρωμιοσύνη, δεν ζητά καμμιά άδεια κι από κανέναν για να υπάρχει. Δεν ζητά πιστοποιητικό “ορθότητας” από καμιά Δύση, ούτε άδεια “πνευματικής νομιμοποίησης” από καμιά Μόσχα.
Όποιος θέλει συμμαχία, θα την κερδίσει με σεβασμό. Όποιος θέλει να μας χρησιμοποιήσει, θα μας βρει απέναντι. Και όποιος νομίζει ότι μπορεί να παίξει με την Πόλη, με την πίστη και με τη μνήμη μας για να κολακέψει ένα νεοοθωμανικό καθεστώς, ας θυμηθεί ότι τα έθνη δεν πεθαίνουν από τους εχθρούς τους. Πεθαίνουν όταν χάσουν την ψυχή τους.
Ε, αυτή την ψυχή δεν θα την παραδώσουμε ούτε σε “ένδοξες σελίδες” άλλων, ούτε σε συμφωνίες, ούτε σε χαμόγελα, ούτε σε παζάρια. Θα την κρατήσουμε, όπως την κράτησαν οι μάρτυρες και οι άγιοι μας. Μέχρι τέλους.
Πύρινος Λόγιος
